سانسور و فیلتر رسانه ها در آمریکا

 

 فیلترهای رسانه‌ای از جمله عواملی هستند که رسانه‌ها را از نهادهایی در خدمت ترفیع موازین دموکراسی به بنگاه‌هایی تجاری در خدمت تأمین منفعت اقتصادی خودشان تنزّل می‌دهند.

یکی از مهمترین اصولی که در مدل هرمان و چامسکی نقش مهمی در فیلتر و سانسور اخبار رسانه‌های آمریکایی و حتّی سایر رسانه‌های دنیا دارد، «اصل مالکیت» است.

 

* رسانه‌ها بازتاب دهنده واقعیت یا در اندیشه درآمدزایی

این یک اصل طبیعی است که هنگامی که رسانه‌ها به مالکیّت شرکت‌های خصوصی درآمدند، بحث بازتاب دادن اخباری که در راستای منفعت اقتصادی آن شرکت‌های است در اولویت پوشش‌های خبری آن رسانه قرار می‌گیرد.

هرمان و چامسکی می‌گویند از آنجا که رسانه‌ها در حال حاضر یا خودشان شرکت‌های بزرگی هستند و یا بخشی ازشرکت‌های ادغام‌شده‌اند (مانند وستینگ‌هاوس و ژنرال الکتریک) اطلاعاتی که آنها به عموم می‌دهند، در راستای سودی است که منافع این شرکت‌ها را تأمین کند. این شرکت‌های ادغامی غالبا پا را از حیطه حوزه‌های سنتی رسانه‌ها فراتر می‌گذارند و بنابراین منافع مالی‌ای دارند که در صورت انتشار یک خبر خاص، ممکن است به خطر بیفتد.

طبق این استدلال، آن دسته از اطلاعات خبری که بیش از همه منافع مالی مالکان آن رسانه را به خطر می‌اندازند، جانبدارانه‌تر خواهند بود و بیش از سایر اطلاعات سانسور خواهند شد.

در این مقاله به این بحث خواهیم پرداخت که «اصل مالکیت» چه نقشی در پوشش اخبار انتخابات آمریکا دارد و شرکت‌های کنترل‌کننده رسانه‌های آمریکایی چگونه با توجه به این اصل، حمایت از نامزدهای مختلف انتخابات آمریکا را در دستور کار قرار می‌دهند.

 بر این اساس، ابتدا به توضیح مختصری در باب مسئله «تمرکز مالکیت» در رسانه‌های آمریکا پرداخته و سپس توضیح خواهیم داد این مسئله چه نقشی در کانالیزه کردن اخبار انتخابات ریاست جمهوری آمریکا خواهد داشت.

 

** تمرکزگرایی در مالکیت رسانه‌های آمریکایی

تمرکز در مالکیت رسانه‌ای به فرایندی اطلاق می‌شود که به موجب آن افراد یا سازمان‌های کمتری کنترل بخش‌های بیشتری از رسانه‌های جمعی را به عهده می‌گیرند. نتایج تحقیقات اخیر حاکی از آن است که تمرکز بر مالکیت رسانه‌ها پدیده‌ای رو به فزونی است و بسیاری از صنایع رسانه‌ای تحت مالکیت تعداد معدودی شرکت قرار دارند.

* شش غول رسانه‌ای آمریکا

بحث تمرکز مالکیت در رسانه‌های آمریکا موضوع گسترده‌ای است که تحت عناوین فرعی مختلفی از قبیل مالکیت چندگانه شرکت‌ها بر رسانه‌ها، ادغام شرکت‌های رسانه‌ای و مسائلی از این قبیل قابل طرح است؛ اما ما در اینجا برای رعایت اختصار، از بررسی تمامی زوایای این پدیده و اینکه چه عواملی به ایجاد انحصار مالکیت در رسانه‌های آمریکا منجر شده‌اند، صرفنظر می‌کنیم و تنها به این توضیح بسنده می‌کنیم که ترکیب عوامل مختلفی که در اینجا جریان دارند، موجب شده‌اند مالکیت رسانه‌ها به انحصار ۶ شرکت بزرگ درآیند.

غیر از این ۶ شرکت، اگر بحث رسانه‌های اینترنتی را هم در نظر بگیریم سه شرکت بزرگ یاهو، با درآمد ۱/۴۰ میلیارد دلار (تا سال ۲۰۰۶)، گوگل با ۶/۱۵۴ میلیارد دلار (تا سال ۲۰۰۶) و مایکروسافت با درآمد ۸/۳۰۶ میلیارد دلار (تا سال ۲۰۰۶) شرکت‌هایی بوده‌اند که انحصار رسانه‌های اینترنتی را به دست گرفته‌اند.

منتقدان، این تمرکز در مالکیت رسانه را موضوعی می‌دانند که باعث شده است رقابت در تنوع اخبار رسانه‌های آمریکا کاهش یابد و این اخبار به نفع منفعت اقتصادی این شرکت‌ها سانسور شود.

 

* خبرها در خدمت منافع ۶ غول رسانه‌ای د

«رابرت مک‌چسنی» موسس سایت «فری پرس» و استاد روزنامه‌نگاری وعلوم ارتباطات جمعی دانشگاه ایلینویز آمریکا که کتابها و مقالات متعددی درباره نقش رسانه‌های سودمحور آمریکایی در تضعیف دموکراسی نوشته است، در مقاله‌ای با عنوان «درک جنبش اصلاحات رسانه‌ای» در سال ۲۰۰۹ می‌نویسد در حال حاضر شرکت‌هایی که بر رسانه‌های سیطره دارند از قدرتشان در بازار برای پیشبرد برنامه‌هایشان استفاده می‌کنند و تلاش می‌کنند سیر پوشش اخبار را به سمت منافع اقتصادی شرکت‌های خودشان پیش ببرند.

بنابراین، این بحث که تمرکز رسانه‌ای در آمریکا باعث اعمال فیلتر قدرتمندی بر پوشش اخبار شده است، مبحث مستدلی است که محافل علمی بارها به آن اشاره کرده‌اند. اما یکی از مسائلی که در حیطه پوشش اخبار اهمیت گسترده‌ای دارد، بحث اهمیت رسانه‌ها در پوشش اخبار مربوط به انتخابات مختلف آمریکا است.

در اینکه رسانه‌ها در اثرگذاری بر برداشت‌ها و ترجیحات عموم جامعه اثرگذار هستند، جای شک نیست (برای دیدن مقاله‌های علمی انجام شده در این مورد به آثار پژوهشی استرومبرگ (۲۰۰۴)، گنتزکو و شاپیرو (۲۰۰۴)، گنتزکو (۲۰۰۶)، دلا ویگنا و کاپلان (۲۰۰۷) که در مقاله گنتزکو و شاپیرو(۲۰۰۹) به آنها اشاره شده، رجوع کنید) اما موضوعی که در این میان جای بحث دارد این است که رسانه‌ها در انتخابات آمریکا چه دغدغه‌هایی برای پوشش دادن اخبار دارند و اصل مالکیت، آنها را ناچار به اعمال چه فیلترهایی برای تخریب چهره‌های سیاسی و یا تبلیغ آنها می‌کند.

منفعت اقتصادی مالکان رسانه‌ها و جانبداری از نامزدهای سیاسی

قوانین دولتی مربوط به مالکیت رسانه‌های خبری در آمریکا مبتنی بر دو مفروضه است. فرض اول این است که محتوای اخبار تأثیر قدرتمندی بر روند جریانات سیاسی دارد، به این صورت که هر چه محتوای آن اخبار از لحاظ ایدئولوژیکی متنوّع‌تر باشد، نتایج اجتماعی‌ای که حاصل می‌شود، مطلوب‌تر خواهد بود. طبق رأی دادگاه عالی آمریکا در سال ۱۹۴۵: «یکی از حیاتی‌ترین منافع عمومی این است که اخبار از بیشترین تعداد منبع ممکن و با بیشترین جنبه و رنگ و بوی مختلف منتشر شود. پیش فرض چنین منفعتی این است که احتمال اینکه بتوان نتایج درست را از دهان‌های مختلف استخراج کرد بیشتر است تا آنکه آن نتیجه را از جریانی که با انتخابی مستبدانه روی کار آمده است، شنید (دادگاه عالی آمریکا، ۱۹۴۵)

فرض دوم این است که اگر وضع بازار نابسامان باشد، ایدئولوژی‌های اخبار تولید شده هم از لحاظ تنوع کاهش خواهد یافت. به عنوان مثال، «کمسیون ارتباطات فدرال» نتیجه‌گیری کرده است بین دیدگاه‌هایی که در رسانه‌ها ابراز می‌شوند و مالکیت خبرگزاری‌ها رابطه مستقیم وجود دارد، بدین معنی که هر چه شرکت‌هایی که مالکیت رسانه‌ها را در اختیار دارند، متنوع‌تر باشند، دیدگاه‌هایی که در رسانه‌ها ابراز می‌شوند هم گستردگی بیشتری خواهند داشت.

جریان رسانه‌ای فعلی آمریکا جریان متمرکزی است که در اختیار تعداد معدودی شرکت قرار دارد. بنابراین، یک نتیجه مستقیم تمرکزگرایی رسانه‌های آمریکا این است که رسانه‌های این کشور با جریانی نسبتاً هماهنگ از یک نامزد یا جریان سیاسی حمایت کنند.

 

* مردم و رسانه‌ها

نمود بیرونی این تمرگزگرایی در انتشار اخبار را می‌توان در نگرش‌های نادرستی دانست که رأی‌ دهندگان آمریکایی نسبت به مسائل کلیدی سیاسی پیدا می‌کنند. به عنوان مثال چنانکه در جدول زیر دیده می‌شود درصد زیادی از جمعیت آمریکا درباره مسائل جنگ عراق عقایدی داشته‌اند که آشکارا اشتباه بوده است

عقایدی که مردم آمریکا در زمان جنگ عراق درست می‌پنداشتند، اما بعداً  آن را نادرست دانستند: |

صدام حسین با القاعده ارتباط نزدیکی داشته است         84%

صدام حسین در حملات 11 سپتامبر دست داشت         52%

عراق در زمان حمله آمریکا سلاح‌های کشتار جمعی داشت      58%

* در جنگ عراق تنها ۳ درصد منابع خبری مانند دولتمردان آمریکا فکر نمی‌کردند

در همین راستا، نتایج یک پژوهش توسط سازمان «بی‌طرفی و دقت در گزارش‌دهی» در سال ۲۰۰۳ نشان داد شبکه‌های خبری بیشتر بر منابع طرفدار جنگ تمرکز می‌کردند و منابعی که با جنگ مخالف بودند را از نظر می‌انداختند. این پژوهش نشان داد ۷۱ درصد از منابع خبری آمریکا حمایت‌کننده جنگ عراق بودند، در حالی که تنها ۳ درصد از آنها با این جنگ مخالف بودند! نتیجه جالب دیگر این پژوهش این بود که احتمال اینکه مخاطبان رسانه‌ها با منبعی طرفدار جنگ روبرو شوند ۶ برابر بیشتر از روبرویی با یک منبع خبری مخالف جنگ بود.

* مقامات نظامی آمریکایی خبرنگاران جنگ عراق بودند

نتایج پژوهش جالب دیگری که سازمان «بی طرفی و دقت‌دهی در گزارش‌دهی» در سال ۲۰۰۴ انجام داد آشکار ساخت از میان ۳۱۹ منبع خبری تلویزیونی که حوادث جنگ عراق را پوشش می‌دادند ۲۴۴ منبع (یعنی ۷۶ درصد) آنها توسط مقامات نظامی وقت یا سابق آمریکا اداره می‌شدند. این پژوهش نتیجه‌گیری کرد سیطره مقامات نظامی آمریکا بر شبکه‌های خبری پوشش‌دهنده اخبار جنگ عراق، یکی از عوامل همسویی کامل جریان رسانه‌ای آمریکا با سیاست‌های دولت این کشور در این موضوع بود.

از طرف دیگر نتایج پژوهش‌های گوناگونی نشان می‌دهند رسانه‌های آمریکایی به هیچ عنوان تا کنون در رقابت‌های انتخاباتی بی‌طرف نمانده‌اند، بلکه آشکارا از نمایندگانی که ضامن تأمین منافعشان بوده‌‌اند، حمایت کرده‌اند. آشکارترین موارد این حمایت‌ها را در انتخابات سال ۲۰۰۸ ریاست جمهوری آمریکا می‌توان دید که حمایت‌های بارز رسانه‌ها از «باراک اوباما» در محافل آکادمیک به کرّات مورد بحث قرار گرفت.

حمایت آشکار رسانه‌های آمریکا از باراک اوباما در انتخابات سال ۲۰۰۸ نمونه بارزی از حمایت متمرکز رسانه‌ها از یک کاندید بود.

همان‌طور که گفتیم پژوهش‌ها و نظرسنجی‌های گوناگونی این جانبداری رسانه‌ای را آشکار کرده‌اند. نگاهی به برخی از این پژوهش‌ها نشان خواهد داد این جانبداری رسانه‌ای چگونه در انتخابات ۴ سال گذشته آمریکا خود را نشان داد.

نتایج نظرسنجی پیو در ۲۲ اکتبر ۲۰۰۸، یعنی تنها ۶ روز پیش از برگزاری انتخابات آمریکا نشان داد ۷۰ درصد آمریکایی‌ها معتقد بودند رسانه‌های آمریکایی آشکارا از «باراک اوباما» حمایت می‌کردند، در حالی که تنها ۹ درصد معتقد به حمایت رسانه‌ها از «مک‌کین» بودند.

اما آیا این نگرش‌های مردم آمریکا ریشه در واقعیت داشت یا تنها احساس آنها را بازتاب می‌داد؟ نگاهی به پژوهش‌های دیگر نشان می‌دهد این نظرات مردم آمریکا چیزی بوده که در واقع در رسانه‌ها رخ داده است و از مدتها قبل از برگزاری انتخابات تا هنگام برگزاری آن ادامه داشته است.

* همه رسانه‌ها طرفدار رئیس جمهوری اوباما

نتایج بررسی «مرکز تحقیقات روزنامه‌نگاری پیو» در تاریخ ۲۹ اکتبر ۲۰۰۷ (تقریباً یه سال مانده به انتخابات) نشان داد تقریباً تمامی رسانه‌های آمریکا اخبار مربوط به تبلیغات انتخابات آمریکا را به نفع اوباما پوشش داده‌اند؛ نتایج این پژوهش عملکرد رسانه‌های جمعی آمریکا را به این صورت نشان داد:

 

روزنامه‌های آمریکا:

- ۵۹ درصد از کل اخبار مربوط به حزب دموکرات که در روزنامه‌های آمریکایی پوشش داده شده‌اند، به نفع حزب دموکرات و تنها ۱۱ درصد به ضرر آن بوده‌اند.

- ۲۶ درصد از کل اخبار مربوط به جمهوری‌خواه‌ها در روزنامه‌های آمریکا مثبت و ۶۰ درصد آنها منفی بوده‌اند.

 ** شبکه‌های تلویزیونی (ای‌.بی.سی نیوز، سی‌بی‌اس نیوز و ان‌بی‌سی نیوز):

-۴۰ درصد از اخبار شبکه‌های تلویزیونی که درباره دموکراتها بوده‌اند، مثبت و ۱۷ درصد آنها منفی بوده‌اند.

- ۱۹ درصد از اخبار این شبکه‌ها درباره جمهوری‌خواه‌ها مثبت بوده‌اند در حالی که ۳۷ درصد از آنها منفی بوده‌اند.

**تلویزیون‌های کابلی (سی‌ان‌ان، ام‌اس‌ان‌بی‌سی و فاکس):

- CNN مانند شبکه‌های تلویزیونی گرایش‌های دموکرات داشت.

- ۴۷ درصد از اخبار ام‌اس‌ان‌بی‌سی درباره دموکراتها مثبت و ۱۹ درصد آنها منفی بود؛ همچنین ۳۸ درصد از اخبار این شبکه درباره جمهوری‌خواه‌ها مثبت و ۳۷ درصد از آنها منفی بوده‌اند.

- ۲۴ درصد از اخبار شبکه خبری فاکس‌نیوز درباره دموکراتها مثبت بوده‌اند، در حالی که ۳۷ درصد از آنها منفی بوده‌اند.

- ۳۲ درصد از اخبار مربوط به جمهوری‌خواه‌ها در این شبکه مثبت و ۲۱ درصد آنها منفی بوده‌اند.

پژوهش‌ها نشان می‌دهند تقریباً تمامی رسانه‌های آمریکا در انتخابات ۴ سال گذشته اخبار را به نفع اوباما تحریف می‌کردند.

* انتخابات الگور و بوش

اتفاقاتی که در جریان انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۲۰۰۸ برای باراک اوباما رخ داد، دقیقاً همان اتفاقاتی بود که در خلال انتخابات سال ۲۰۰۰ برای «جرج دبلیو بوش» اتفاق افتاد. در جریان این انتخابات، رسانه‌های جریان اصلی آمریکا بارها به تلاش برای تحریف حقایق به نحو «بوش» در رقابت با «ال‌گور» متهم شدند.

 

منتقدانی مانند «رابرت مک‌چسنی» این سوگیری رسانه‌ها در حمایت از نامزدهای انتخاباتی را تنها راه حل آنها برای رفع نگرانی‌هایی دارند که مالکیت این رسانه‌ها توسط شرکت‌های خصوصی بر آنها وارد می‌کند. این کارشناسان استدلال می‌کنند اصل مالکیت، ایجاب می‌کند رسانه‌ها از نامزدی حمایت کنند که در وهله اول بتواند منافع شرکتهای مالک رسانه‌ها را تضمین کند؛ بنابراین آنها بیش از آنکه خود را به انعکاس برنامه‌های واقعی این نامزدها متعهد بدانند، تلاش خواهند کرد با تحریف برنامه‌های یک نامزد، او را به مردم «دیکته» کنند.

در حالی که تنوع رسانه‌ها و تأکید بر تمرکززدایی از مالکیت آنها عاملی است که می‌تواند از وقوع چنین مشکلی پیشگیری می‌کند، سیطره شرکتهای معدود بر رسانه‌های آمریکا که در اغلب موارد سیاستهای همسو دارند ـ چنانکه دیدیم ـ عاملی بوده است که موجب شده است این رسانه‌ها در اغلب موارد در به کرسی نشاندن حرفشان در انتخابات آمریکا موفق باشند.

م. ن

» پرداخت شهریه پودمان جدید :: ۱۳٩٢/۱۱/۵
» دریافت سبد کالای دانشجویان متأهل :: ۱۳٩٢/۱٠/٢۳
» مفهوم تجاوز در حقوق بین الملل :: ۱۳٩٢/۱٠/۱۸
» خلاصه کتاب دین و روابط بین الملل :: ۱۳٩٢/۱٠/۱۸
» ازدواج دانشجویی :: ۱۳٩٢/۱٠/۱٧
» سامانه سجاد و نماد علمی کاربردی :: ۱۳٩٢/۱٠/۱۴
» دین و روابط بین الملل (خلاصه کتاب) :: ۱۳٩٢/۱٠/۱۴
» عملیات روانی از نظریه تا عمل :: ۱۳٩٢/۱٠/۱۴
» نگاهى به اصول روابط بین الملل اسلامى :: ۱۳٩٢/۱٠/۱۴
» خلاصه کتاب : دیپلماسی رسانه ای :: ۱۳٩٢/۱٠/۱۴
» تصاویر جدید استاد علی میرزایی پور :: ۱۳٩٢/۱٠/۱۴
» اصول روابط بین الملل دکتر خاوری :: ۱۳٩٢/۱٠/۱۴
» مدرسان برتر نیمسال اول :: ۱۳٩٢/۱٠/۱۴
» ثبت نام تکمیل ظرفیت کاردانی به کارشناسی :: ۱۳٩٢/۱٠/۱۱
» بازدید از روابط عمومی بنیاد شهید :: ۱۳٩٢/۱٠/٩
» بازدید دانشجویان امور فرهنگی :: ۱۳٩٢/۱٠/٩
» دریافت کارت ورود به جلسه :: ۱۳٩٢/۱٠/۸
» ارتباطات سیاسی :: ۱۳٩٢/۱٠/۸
» آزمایش‌های اسکینر با کبوتر و موش :: ۱۳٩٢/۱٠/٧
» نظریه ی رفتار گرایی اسکینر :: ۱۳٩٢/۱٠/٧
» جامعه اطلاعاتی :: ۱۳٩٢/۱٠/٧
» بازدید از شرکت توزیع نیروی برق :: ۱۳٩٢/۱٠/٧
» آشنایی با نرم افزارهای حسابداری :: ۱۳٩٢/۱٠/٧
» امپریالیسم خبری :: ۱۳٩٢/۱٠/٧
» بازدید کارشناسان روابط عمومی با استاد نورانی :: ۱۳٩٢/۱٠/۴
» بازدیدهای دانشجویان واحد 13 :: ۱۳٩٢/۱٠/۴
» بازدید از پژوهشگاه علوم انسانی :: ۱۳٩٢/۱٠/۴
» بازدید دانشجویان دختر تبلیغات تجاری :: ۱۳٩٢/۱٠/۴
» بازدید دانشجویان کامپیوتر :: ۱۳٩٢/۱٠/۴
» بازدید از موزه هنرهای معاصر :: ۱۳٩٢/۱٠/۴
» بازدید دانشجویان کاردانی حقوق ثبتی :: ۱۳٩٢/۱٠/۴
» بازدید دانشجویان گرافیک از انتشارات پیام نور :: ۱۳٩٢/۱٠/۴
» بازدید دانشجویان خبرنگاری از ایرنا :: ۱۳٩٢/۱٠/۳
» ثبت‌ نام دوره کاردانی بهمن‌ ۱۳۹۲ :: ۱۳٩٢/۱٠/۱
» تجلیل از استادان واحد 13 :: ۱۳٩٢/۱٠/۱
» بازدید از روابط عمومی HYUNDAI :: ۱۳٩٢/۱٠/۱
» ثبت نام کنکور سراسری :: ۱۳٩٢/٩/٢۳
» فرم نظرسنجی را تکمیل کنید :: ۱۳٩٢/٩/۱۶
» دانشجوی عزیز روزت مبارک :: ۱۳٩٢/٩/۱۶
» خلاصه و نقد کتاب موج سوم :: ۱۳٩٢/٩/۱٢
» تمدید مهلت ثبت نام دوره کارشناسی :: ۱۳٩٢/٩/۱٢
» تصاویر جدید سهیلا ابراهیم پور ابیازنی :: ۱۳٩٢/٩/۱٠
» زمان و نحوه ثبت نام بدون آزمون :: ۱۳٩٢/٩/۵
» سوال و پاسخ نامه جامعه شناسی ا :: ۱۳٩٢/٩/۳
» کنش متقابل نظریه های جامعه شناسی :: ۱۳٩٢/٩/۳
» جامعه شناسی آنتونی گیدنز :: ۱۳٩٢/٩/۳
» دانلود کتاب :: ۱۳٩٢/٩/۳
» چکیده کتاب صور بنیانی امیل دورکیم :: ۱۳٩٢/٩/۳
» جامعه شناسی درباره چیست؟ :: ۱۳٩٢/٩/۳
» مبانی نظری آسیب­های اجتماعی :: ۱۳٩٢/٩/۳
» درآمدی برنظریه فرهنگی :: ۱۳٩٢/٩/٢
» سامانه سجاد و نماد علمی کاربردی :: ۱۳٩٢/٩/٢

 

 

/ 0 نظر / 5 بازدید