جزوه قانون اساسی و حقوق اساسی

 

 

4.    حقوق عمومی : مجموعه قواعدی است که بر روابط دولت و ماموران او با مردم حکومت می کند و سازمانهای دولتی را منظم می سازد.

Jحقوق عمومی از بخش های : 1.حقوق اساسی  2.نهادها و سازمانهای حقوقی 3 .حقوق بین الملل عمومی  4.حقوق شهرداری و امور اراضی  5.حقوق اداری و استخدامی  6.حقوق کار و تامین اجتماعی  7. حقوق بیمه 8 .حقوق ثبت و ... تشکیل شده است.

 

5.    حقوق خصوصی :مجموعه قواعدی که حاکم بر روابط شخصی افراد است. حق خصوصی یعنی این فرد حق دارد و آزاد است و دیگران حق ندارند . مثلا حضانت بچه، حق مادر است یعنی دیگران این حق را ندارند و بر آنها حضانت این بچه ممنوع است.

حقوق خصوصی از بخش های : 1. حقوق کار ، حقوق مدنی ، حقوق تجارت  ، حق مالکیت ، حق ارث و ... تشکیل شده است .

 

6.      تفاوت حقوق خصوصی و حقوق عمومی :

 

1.قواعد حقوق خصوصی بر مبنای احترام به اراده افراد استوار است  اما  قواعد حقوق عمومی بر مبنای اراده جمعی است .

 

2  . در حقوق خصوصی نفع  اشخاص مهم است  امادر حقوق عمومی منفعت کل جامعه (عموم مردم) مورد نظر است.

3. در حقوق خصوصی قواعد حاکم بر روابط اشخاص  با یکدیگر است  اما  در حقوق عمومی قواعد حاکم بر روابط کل جامعه است .

 

 

7.    هر شخص :

 

الف) شخص حقیقی :  هر انسان زنده ای است که  صاحب حق و تکلیف است.

 

 ب)  شخص حقوقی : عبارت است از دسته ای از افراد انسان یا موسسه ای از موسسات تجاری یا خیریه و غیره که قانون به آنها شخصیت می‌دهد .( مجموعه ای از افراد با یک هدف مشترک )

 

8.    تعریف حقوق اساسی: حقوق اساسی که حقوق سیاسی نیز خوانده می‌شود، کلیه قواعدی است که وضع و شکل حکومت یک ملت را معین نموده، اعضای رئیسه و قوای مهمه مملکت را تشکیل می‌دهد و همچنین روابط متقابل سه قوا را بیان کرده و حدود آنها را نسبت به افراد ملت معلوم می‌کند، در تعریفی دیگر حقوق اساسی یکی از شاخه‌های مهم حقوق عمومی است که اختصاصا به روابط سیاسی بین فرمانروایان و فرمانبران می‌پردازد .

 

9.    منابع حقوق اساسی :  1.قرآن ،  2.سنت ،  3.اجماع ،  4.عقل

 

10.                 قاعده حقوقی :  قاعده ای الزام آور است که به منظور ایجاد نظم – امنیت- حفظ حقوق و آزادی های افراد و استقرار عدالت بر زندگی اجتماعی انسان حکومت می کند و اجرای آن از طرف دولت تضمین می شود.

 

 

 

11.                 ویژگی های قواعد حقوقی:

1-    الزام آور بودن :  یعنی در صورت تخلف مجازات در پی  دارد.

2-    ضمانت اجرا : یعنی دولت تضمین میکند که در صورت تخلف اشخاص از قواعد مجازات را اجرا کند.

3-    یک امر کلی و عمومی است : یعنی  همه ی افراد برای حفظ نظم اجتماع مجبور به رعایت آن می باشند.

مثال : مهریه : پرداخت آن الزامی است ، دولت ضمانت کرده است که در صورت پرداخت نکردن مجازات کند ، برای همه مرد ها بدون استثنا مجبور به پرداخت آن هستند.

 

12.                 تعریف قانون اساسی : قانون اساسی یک قاعده حقوقی  و اولین و مهمترین منبع حقوق اساسی است. پس با توجه به تعریف قاعده حقوقی ، قانون اساسی نیز الزامی و کلی است و ضمانت اجرا دارد.

 

13.                  ویژگی های قانون اساسی:از آنجا که قانون اساسی سند مهم حقوقی و اساسی یک نظام تلقی می گردد به عنوان منبع مهم و همیشه قابل ارجاع و با ضمانت اجرای قوی حقوق اساسی معرفی شده است، برای تنظیم و تدوین و حتی نحوه نگارش آن ضوابط و معیارهایی را بیان نموده اند که اختصارا به چند خصیصه مهم آن اشاره می شود:
الف) قانون اساسی می بایست از عقیده و مرام و ارزشهای خاص جامعه خود الهام بگیرد و متناسب با فرهنگ و نیازمندیهای جامعه خویش باشد.
ب) ابتکاری و غیر تقلیدی بودن قانون اساسی یک کشور از خصایص بارز اعتبار قانون تلقی می گردد و می بایست به سوی فرهنگ و متخصصان و خبرگان کشور خود روی آورند و از آنان برای تدوین مقررات کمک بگیرند.
ج) قانون اساسی به امور جزیی نپردازد که در غیر این صورت آن را از حالت بنیادی و چهار چوبی خارج می سازدو در واقع قانون اساسی حتی الامکان باید به امور ثابت انسانیت بپردازد و امور نفسیر را به قوانین عادی واگذار کند.

 

14.                 طرق وضع قانون اساسی :از طریق همه پرسی  قوانینی پیشنهاد میشود  سپس شورای نگهبان  آن قوانین را بر اساس قرآن و سنت بررسی میکند که بر خلاف شرع و عرف و احکام اسلامی و بر ضد منافع کشور نباشد و بعد آن را به مجلس ارجا می دهد و دوباره بعد ازرای نمایندگان مردم آن قانون تصویب میشود.

 

15.                 تجدید نظر در قانون اساسی : تجدید نظر در قانون اساسی به دو صورت است :1) اصلاح ، 2) تکمیل .    یعنی ممکن است در شرایط خاص و یا به خاطر مصلحت کشور قوانین جدیدی وضع گردد که بعد از آن شرایط  با تائید مراجع و مقامات سیاسی و در نظر گرفتن مصلحت کشور ،مجلس آن قوانین را حذف یا اصلاح میکند .به طور مثال قوانینی که در هنگام جنگ وضع میشوند میتوانند بعد از اتمام جنگ از قانون اساسی حذف گردند یا اصلاح شوند و جزئی از قوانین اصلی قانون اساسی کشور شود.

 

16.                 به طور کلی بازنگری در قانون اساسی ممکن است به یکی از طرق ذیل صورت گیرد :
1)انتخاب یک مجلس ویژه برای تجدید نظر به نام مجلس مؤسس یا کنوانسیون،صرفأ برای تجدید نظر نه قانونگذاری عادی
2)انعقاد مجالس قانونگذاری عادی ( مجلس نمایندگان و سنا ) در یک مجلس واحد به نام کنگره بدون داشتن اختیار قانونگذاری
3)اعطاء اختیار تجدید نظر به مجالس قانونگذاری عادی قبل از تشکیل انها
4)تشکیل یک شورای بازنگری منتخب از طرف ملت و یا خود ملت از طریق رفراندوم

 

17.                

/ 0 نظر / 56 بازدید