هرم وارونه در رسانه

اگر به چه کسی، چه چیزی، چه موقع، کجا، چرا و ‏چه گونه در دو پاراگراف اول جواب ندهید بقیه خبر باید ‏دست و پا بزنید تا مطلب را خواندنی نگه دارید.‏
در لید فقط اطلاعات کلیدی می‌آید. جزییات را ‏برای پاراگراف‌های پایینی نگه دارید. اسم اشخاص را – ‏مگر این که آدم‌های مهمی باشند – و سمت‌های طولانی ‏را در لید نیاورید. منبع خبر را باید در لید بیاورید چون در ‏همان لحظه اول منبع به خوانندگان ‌می‌گوید که خبر چه ‏قدر موثق است و اعتبار دارد. گاهی اوقات می‌توانید منبع ‏را در پاراگراف دوم هم بیاورید. اما بهتر است از آوردن ‏منبع بعد از پاراگراف دوم خودداری کنید.‏
پاراگراف دوم بهتر است به سووالاتی جواب بدهد ‏که در پاراگراف اول به آنها اشاره نشده است. مثل چرا و ‏چه گونه این اتفاق افتاده است.‏

و بعد از خودتان این سووال کلیدی را بپرسید:‏ (به بخش "چرا این خبر برای من مهم است؟ خب که چی؟" رجوع کنید.

نمونه سبک هرم وارونه
در ارائه اخبار روش‌هاى گوناگونى به‌کار گرفته شده است که برخى رانده و مهجور شده‌‌اند و برخى دیگر همچنان در ارائه آگاهى‌ها مورد بهره‌گیرى قرار مى‌گیرند. امروزه کارآمدترین و رایج‌ترین سبک ارائه و تنظیم خبر، سبک هرم وارونه، نام گرفته که مورد توجه و استفاده اکثر رسانه‌هاى خبرى در ارائه اخبار است. در سبک هرم واونه، چکیده 'مهم‌ترین مطلب' رویداد، در ابتداى خبر و کم‌ارزش‌ترین مطلب در انتهاى قرار مى‌گیرد و هر قسمت با توجه به میزان اهمیت آنها از بالا به پائین تنظیم مى‌شود.
سبک هرم وارونه یکى از کاراترین روش انتقال اطلاعات است. باید دانست که اکثر خوانندگان (مخاطبان) روزنامه، حدود نیم تا یک‌ساعت از وقت خود را بیشتر صرف خواندن روزنامه نمى‌کنند. خواننده معمولاً خواندن خبر را با تیتر شروع مى‌کنند، اگر آن خبر را مرتبط به کار و زندگى خود دانست، به خواندن بقیه خبر ادامه مى‌دهد.

تحقیقات موجود نشان مى‌دهد که تعداد خوانندگان خبر با تعداد پاراگراف‌ها رابطه معکوس دارد. یعنى هرچه خبر طولانى‌تر باشد، تعداد خوانندگان کمتر است. اکثر خوانندگان روزنامه، تیتر خبر را مى‌خوانند ولى تعداد خوانندگان با افزایش تعداد پاراگراف‌ها کمتر مى‌شود. بدیهى است، این رابطه به کیفیت رویداد و نحوه گزارش خبر بستگى دارد.

مزایاى سبک هرم وارونه
تنظیم خبر به سبک هرم وارونه که رایج‌ترین روش تنظیم خبر در رسانه‌هاى خبرى است، داراى مزایائى است که این سبک را نسبت به سایر روش‌‌ها در ارائه خبر رایج‌تر و مطلوب‌تر ساخته است.
۱. در لید، چکیده مهم‌ترین مطلب ارائه مى‌شود.
۲. از نظر خواننده (مخاطب)، زمان کمترى براى دریافت مهم‌ترین مطلب لازم است.
۳. خواننده (مخاطب) را خسته نمى‌کند.
۴. حس کنجکاوى خواننده را از جنبه نیاز خبرى به‌سرعت ارضاء مى‌کند.
۵. متن خبر بر پایه ارزش مطالب تنظیم مى‌شود.
۶. خواننده (مخاطب)، را به خواندن خبر ترغیب مى‌کنند.
۷. از لحاظ تصحیح، تیترنویسى و ماکت‌بندى (صفحه‌آرائی) کار را ساده مى‌کند.

کاستى‌هاى سبک هرم‌وارونه
در قبال مزایاى سبک هرم وارونه در ارائه اخبار، کاستى‌هائى نیز به چشم مى‌خورد که البته در مقایسه با نکات مثبت آن چندان مهم تلقى نمى‌شود این کاستى‌ها عبارتند از:
۱. در بسیارى از موارد، از آنجا که در لید، چکیده مطلب بیان مى‌شود و اطلاعات مهم جدیدى دوباره به خواننده عرضه نخواهد شد، احتمال دارد خواننده را از خواندن بقیه خبر باز دارد.
۲. در بعضى موارد، خصوصاً در مورد خبرهاى طولانی، آنچه در لید گفته مى‌شود، دوباره در متن خبر هم تکرار مى‌شود.
۳. اعمال نظر خبرنگار در برجسته کردن مطالب بیشتر از سیار سبک‌ها است.
۴. در مواردى ممکن است به‌علت خلاصه شدن مطلب یا حذف مطالبى توسط سردبیر، برخى از اطلاعات از متن خبر حذف شود.

موارد استفاده از سبک هرم وارونه
امروز سبک هرم وارونه به‌صورت رایج ترین روش در تنظیم و ارائه خبر در رسانه‌هاى خبرى در آمده است. اکثر مطالب خبرى روز مانند مصاحبه‌هاى خبری؛ سخنرانى‌ها، خبر سمینارها، کنفرانس‌ها و... با روش هرم وارونه تنظیم مى‌شود. روش تنظیم خبر به سبک هرم وارونه اختصاص به روزنامه ندارد، نگاهى به صفحات خبرى مجله‌ها و توجه به بخش اخبار رادیو و تلویزیون نشان مى‌دهد که سبک هرم وارونه تقریباً به‌عنوان روش منحصربه فرد در ارائه و تنظیم اخبار در آمده است. یکى از دلایل عمده فراگیر شدن سبک هرم وارونه، سرعت در پخش و انتشار اخبار از طریق رسانه‌هاى خبرى و فرصت کوتاه مخاطبان در دریافت پیام‌هاى خبرى است.

کاربرد سبک هرم وارونه:
روزنامه نگاران از سبک هرم وارونه برای تنظیم خبر های مربوط به سمینارها، سخنرانیها و اخبا روزمره بهره می گیرند.متأسفانه برخی از خبرنگاران در هنگا م مصاحبه، ناخودآگاه سؤالات خود را به همان شیوه که در سبک هرم وارونه مرسو م است مطرح می کنند، یعنی مهمترین سؤالها را در همان آغاز مصاحبه می پرسند، در حالی که این شیوه باعث می شود که حرکت و سمت و سوی مصاحبه به سوی یک مصاحبه بسته برود و مصاحبه شونده از همان آغاز گفت وگو با گارد بسته شروع کند و تا انتها این وضعیت نامطلوب را حفظ نماید.
مطلوب این است که مصاحبه گر با سوالات معمولی و نه چندان مهم، مصاحبه شونده را به اصطلاح گرم کند. و در عین حساس نکردن او، به تدریج پرسشهای کلیدی خود را مطرح سازد. طبعاً نکاتی که به آنها اشاره شد و در مصاحبه ها ی اختصاصی کاربرد دارند و در مصاحبه های عمومی و کنفرانسهای مطبوعاتی باید اصلی ترین پرسشها را به دلیل کمبود وقت و نیز پیشگیری از طرح آنها به وسیلة خبرنگاران روزنامه های رقیب، در ابتدا مطرح ساخت.

نمونه سبک هرم وارونه
نمونه اول:
لید   تهران - خبرگزارى جمهورى اسلامی: براساس مصوبه دولت و به‌منظور افزایش سرمایه‌گذاری، تقویب و جلب مشارکت کارکنان دولت در بخش تعاون، ماهانه ۳۰۰۰ ریال از حقوق آنان کسر و به حساب تعاونى‌ها واریز مى‌شود.
پاراگراف ۲ این مصوبه در جلسه ماهانه شوراى معاونان وزارتخانه‌ها به ریاست معاون رئیس‌جمهورى دیروز مورد بررسى قرار گرفت و مقرر شد در این زمینه بخشنامه‌اى توسط وزارت تعاون به دستگاه‌هاى دولتى صادر شود.
پاراگراف ۳ براساس این مصوبه، با توافق کارکنان ماهانه مبلغ ۳۰۰۰ ریال از محل کمک هزینه عائله‌مندى قانون نظام هماهنگ پرداخت، کسر و به حساب اتحادیه تعاونى مصرف کارکنان دولت و شرکت‌هاى تعاونى دستگاه‌هاى مربوطه واریز مى‌شود.
پاراگراف ۴ بدین ترتیب با افزایش سرمایه و توان مالى شرکت‌هاى تعاونی، امکان سرمایه‌گذارى در فعالیت‌هاى تولیدى از طریق تعاونى‌ها فراهم خواهد شد.

نمونه دوم:
لید     بانکوک (تایلند)-رویتر: یکى از سرنشینان هواپیماى خطوط هوائى بلغارستان در مسیر تایلند-ویتنام با استفاده از چترنجات در آسمان ویتنام از هواپیما بیرون پرید.
به گفته مقامات خطوط هوائى بلغارستان، هنگامى که هواپیمائى ایرباس ۳۰۰ خطوط هوائى 'جی.اس.اس' در مسیر بانکوک به شهر هوشى‌مینه (ویتنام) در حال پرواز بود، یکى از مسافران، خدمه هواپیما را با تهدید وادار به باز کردن یکى از مسافران، خدمه هواپیما را با تهدید وادار به باز کردن یکى از درهاى هواپیما کرد.
یک مقام خطوط هوائى بلغارستان گفت مسافر یاد شده که به‌نظر مى‌رسید تبعه ویتنام باشد، ضمن پخش اعلامیه‌هائى خود نیز به وسیله چتر نجات بر فراز خاک ویتنام به بیرون از هواپیما پرید.
مقامات هواپیمائى بلغارى گفتند در این حادثه به کسى آسیب نرسیده است.

نمونه سوم:
تقاضا برای نفت اوپک در سه ماهه دوم سال میلادی جاری صد هزار بشکه در روز کاهش خواهد یافت.بر اساس تازه ترین گزارش دبیرخانه اوپک، در حالی که تقاضای جهانی برای نفت در سه ماهه اول سال جاری با صد هزار بشکه افزایش به ۵۵/۶۵ میلیون بشکه در روز خواهد رسید، درخواست برای نفت اوپک کاهش خواهد یافت و به سطح ۳/۲۳ میلیون شبکه در روز می رسد.به این ترتیب روند کاهش سهم اوپک از بازار جهانی آنچنان ادامه خواهد یافت. میانگین تقاضا برای نفت خام اوپک در سال جاری ۶۲/۲۴ میلیون بشکه در روز پیش بینی شده است که از میانگین سال گذشته کمتر است.همچنین دبیر خانه اوپک در مورد تقاضای جهانی نفت در سال جاری پیش بینی هایی کرده است.

ترتیب ارائه سایر مطالب در سبک هرم وارونه
در نگارش مطالب بعد از 'لید' در سبک هرم وارونه باید این نکته را در نظر داشت که چند پاراگراف بعد از لید توضیحات بیشترى راجع به همان مطلب اصلى لید را ارائه مى‌دهد و پس از این توضیحات مطلب مهم بعدى مطرح مى‌شود.
فرض کنید رویدادى مانند یک سخنرانى یا مصاحبه خبرى شامل مباحث گوناگون باشد و بخواهیم آن را به‌صورت هرم وارونه تنظیم کنیم. این مطالب را به A،B،C،D،E نشان مى‌دهیم. فرضاً در بین این مطالب مختلف، مهم‌ترین مطالب با توجه به ارزش‌هاى خبرى و با درنظر گرفتن مسائل دیگر، مطلب D باشد و مى‌خواهیم آن را در لید خبر مطرح کنیم. بنابراین در مرحله اول چکیده مهم‌ترین مطالب به موضوع D را در لید مى‌نویسیم و در پاراگراف‌‌هاى بعد توضیحات بیشتر در ارتباط با همین موضوع را که به d۱ d۲ d۳ نشان مى‌دهیم. همچنین فرض کنید مطلب مهم بعد B باشد که با عبارت ربط‌‌دهنده به مطالب بالا مرتبط شده و توضیحات خود را نیز به‌دنبال دارد. به همین ترتیب ضمن رعایت هماهنگى بین موضوعات، مطالب ارائه شده همراه با توضیحات بیشتر (جزئیات مطلب) به‌دنبال هر قسمت مربوطه با توجه به اهمیت درنظر گرفته شده نوشته مى‌شود. به دو شکل زیر توجه کنید:

هرم‌ وارونه‌ در رسانه‌ها
یکی‌ از تاثیراتی‌ که‌ رسانه‌ها بر مخاطب‌ دارند،تاثیرپذیری‌ است‌. اینکه‌ این‌ تاثیرپذیری‌ تا چه‌ حدی‌ مثبت‌ یا منفی‌ است‌،محور این‌ گزارش‌ نیست‌. این‌ گزارش‌ نگاهی‌ کاملاً متفاوت‌ و به‌نوعی‌ برعکس‌ دارد. این‌ بار قرار است‌ تاثیر مخاطب‌ بر رسانه‌بررسی‌ شود. تاثیری‌ کاملاً متفاوت‌ که‌ شاید تا به‌حال‌ دستمایه‌ گزارش‌ چنین‌ صفحاتی‌ نشده‌ باشد. «نیویورکر» این‌ گزارش‌ را «هرم‌ وارونه‌»می‌نامد.
اگر یک‌ مطلب‌ و یا فیلم‌ بر روی‌ نوع‌ تصمیم‌گیری‌ شما تاثیرگذار باشد،امری‌ عادی‌ صورت‌ گرفته‌ اما اگر تفکر شما تاثیرگذار بر کل‌ مجموعه‌ باشد،می‌توان‌ گفت‌ رویدادی‌ غیرمنتظره‌صورت‌ گرفته‌ است‌.

هرم‌ وارونه‌ !
«در دنیای‌ رسانه‌ نوین‌ امروزی‌ بسیاری‌ از آیتم‌های‌ رایج‌ جلوه‌یی‌ معکوس‌ دارد. یکی‌ از این‌ جلوه‌ها تاثیر مخاطب‌ بر رسانه‌ است‌. اگرچه‌ این‌ مورد آنطور که‌ باید و شاید هنوز مورد بررسی‌ اساتید و مسوؤولان‌ قرار نگرفته‌ اما رویدادی‌ است‌ اجتناب‌ناپذیر. باید به‌ این‌ نگرش‌ بها دهیم‌ که‌ این‌ مخاطبان‌ هستند که‌ می‌توانند در سالهای‌ آینده‌ خواسته‌ خود را به‌ رسانه‌ها القا کنند.
هم‌اکنون‌ هم‌ در بسیاری‌ از کشورهای‌ جهان‌ می‌ بینیم‌ که‌ این‌ مخاطبان‌ هستند که‌ با انعکاس‌ اخبار و خواست‌های‌ خود روندی‌ محسوس‌ به‌ یک‌ رسانه‌ می‌بخشند. به‌ عنوان‌ مثال‌ در روسیه‌ که‌ هنوز بافت‌ کمونیستی‌ خود را حداقل‌ در بخش‌ رسانه‌ حفظ‌ کرده‌ است‌،مردم‌ تاثیرپذیری‌ زیادی‌ از رسانه‌ دارند اما رسانه‌های‌ روسیه‌ آنچنان‌ که‌ باید و شاید خواست‌ مردم‌ را در نظر نمی‌گیرند! در مقابل‌ در فرانسه‌ مردم‌ می‌توانند نظرات‌ خود را به‌ رسانه‌ انتقال‌ دهند و این‌ رسانه‌ها اعم‌ از دیداری‌ ، شنیداری‌ و نوشتاری‌ سلایق‌ مردم‌ را تاحدود زیادی‌ در نظر می‌ گیرند . در سالهای‌ قبل‌ از دهه‌ 90 میلادی‌ در تلویزیون‌ فرانسه‌ شاهد پخش‌ برنامه‌های‌ زیادی‌ از ماهواره‌ امریکا بودیم‌ ولی‌ مردم‌ فرانسه‌ که‌ تمایلاتی‌ ضد امریکایی‌ داشته‌ و دارند به‌ رسانه‌یی‌ چون‌ تلویزیون‌ اعلام‌ کردند پخش‌ چنین‌ برنامه‌هایی‌ هیچ‌ ضرورتی‌ ندارد. در نتیجه‌ دولت‌ فرانسه‌ به‌ تلویزیون‌ این‌ کشور اعلام‌ کرد که‌ این‌ برنامه‌ها را تا حد امکان‌ تقلیل‌ دهد و حالا شاهد آنیم‌ که‌ تلویزیون‌ فرانسه‌ حتی‌ در شبکه‌های‌ برون‌مرزی‌ خود چیزی‌ از فرهنگ‌ امریکا نشان‌ نمی‌دهد. این‌ همان‌ هرم‌ وارونه‌ است‌!»

پوشش‌ نقاط‌ ضعف‌
«هر رسانه‌یی‌ در هر کجای‌ دنیا دارای‌ نقایصی‌ است‌. نیازی‌ نیست‌ بگوییم‌ که‌ ایده‌آل‌ بودن‌ در سطح‌ بین‌المللی‌ شاید برای‌ هیچ‌ رسانه‌یی‌ روی‌ ندهد اما این‌ نقاط‌ ضعف‌ شدت‌ کم‌ یا زیادی‌ دارند. به‌ عنوان‌ مثال‌ هستند رسانه‌هایی‌ که‌ در نگاه‌ مردم‌ کارهای‌ خبری‌ را به‌ حد عالی‌ انجام‌ می‌دهند ولی‌ کارشناسان‌ هیچ‌ نگاه‌ تحلیلگرانه‌یی‌ از این‌ رسانه‌ها نمی‌بینند. بنابراین‌ آن‌ رسانه‌ را فاقد تاثیرگذاری‌ لازم‌ می‌دانند. «آلن‌رس‌س‌» کارشناس‌ رسانه‌ در این‌ باره‌ می‌گوید آنچه‌ در نگاه‌ مردم‌ تاثیرگذار است‌ عمق‌ یک‌ خبر است‌. اما آنچه‌ در رسانه‌ تاثیر دارد گسترش‌ ابعاد یک‌ خبر است‌. چنین‌ آیتم‌هایی‌ بسیار متفاوتند و باعث‌ دوگانگی‌ نظرهای‌ دو طرف‌ می‌شود.
باید بدانید که‌ گستردگی‌ ابعاد یک‌ خبر وارزش‌ آن‌ برای‌ یک‌ رسانه‌ همان‌ تاثیر مخاطب‌ بر رسانه‌است‌. چیزی‌ که‌ «پوشش‌ نقاط‌ ضعف‌» نامیده‌ می‌شود. چنین‌ مرزی‌ اگر برای‌ رسانه‌ تعریف‌ شده‌ باشد،می‌توان‌ امیدوار بود که‌ رسانه‌ به‌ استاندارد جهانی‌ خود نزدیک‌ شده‌ است‌. استانداردی‌ که‌ بهبود نقاط‌ ضعف‌ خود را مدیون‌ فشار مخاطب‌ مبنی‌ بر برطرف‌ کردن‌ آن‌ است‌.
بهترین‌ نمونه‌ برای‌ چنین‌ کاری‌ را می‌توانید در «نیویورک‌ پست‌» سال‌ 1980 ببینید . در آن‌ سالها «نیویورک‌پست‌» روزنامه‌یی‌ صرفاص تجاری‌ بود اما دیدگاه‌ مردم‌ امریکا انتظار دیگری‌ از این‌ روزنامه‌ داشت‌ و همین‌ انتظار باعث‌ شد تا این‌ روزنامه‌ به‌ جایگاه‌ اصلی‌ خود دست‌ پیدا کند.»
«نیویورکر»گزارش‌ کوتاه‌ خود را به‌ اینجا ختم‌ می‌کند. اما آیا واقعاص چنین‌ فشاری‌ از سوی‌ مخاطبان‌ به‌ رسانه‌های‌ ما نیز وارد می‌آید تا آنها را به‌ سمت‌ پیشرفت‌ رهنمون‌ سازد؟!

هرم وارونه در فکر و عمل
نویسنده: ابراهیم حسن زاده

سبک فرانسوی و آمریکایی در نگارش مقاله و پایان نامه، دو سبک متفاوت است. در سبک فرانسوی هرم در شکل طبیعی آن ساخته می شود. به این معنا که نخست به تبیین موضوع و مسئله، ضرورت، اهداف و مانند آن پرداخته می شود و هرم با قاعده ای بزرگ و مناسب ساخته می شود تا راس در نوک آن درجای خود بروز مناسبی پیدا کند. در حقیقت هدف در هرم، آن سطح بالاو راس هرم است و همه قاعده برای تثبیت آن راس است.در سبک آمریکایی که از آن به هرم وارونه یاد می شود، راس و قاعده جابه جا می شود و به ظاهر شکل منطقی خود را از دست می دهد؛ زیرا به طور طبیعی می بایست قاعده ساخته و راس بر آن پایه گذاری شود، ولی از آن جایی که هدف گذاری بسیار مهم تر و اساسی می باشد، نخست هدف نهایی معرفی می شود و سپس اندک اندک قاعده ساخته و تبیین می شود.مقالات و فیلم ها براساس هرم وارونه تدوین می شود. این سبک جاذبه هایی نیز دارد، زیرا شخص را در همان وهله اول مجذوب و میخکوب خود می کند. شاید بسیاری از کسانی که فیلم های هالیوودی را دیده اند، در همان پنج دقیقه اول چنان مجذوب می شوند که می خواهند در ادامه داستان فیلم را ببینند.

تفاوت های فکری و عملی

باید دو مقام فکر و عمل را از هم این گونه جدا کرد. در مقام فکر بویژه در حوزه روشنگری ها، می بایست هرم وارونه را بهترین شیوه ارایه تفکر قرار داد؛ زیرا بیان راس و هدف نهایی و غایی به شخص کمک می کند تا موقعیت خود را نسبت به هدف دریابد و برای آن برنامه ریزی منطقی داشته باشد.
اما در مقام عمل می بایست از هرم طبیعی مبتنی بر ساخت قاعده برای رسیدن به راس استفاده کرد. به این معنا که آن دورنمایی که در هرم وارونه فکری به نمایش درآمده است، می بایست بر اساس هرم طبیعی در عمل به آن رسید و به راس دست یافت.

تفاوت های مکی و مدنی سوره ها

قرآن نیز از همین تفاوت ها استفاده کرده است. از آن جایی که هدف اصلی و راس هرم اسلام، معرفت الله است تا انسان با شناخت آن، مسیر متاله و خدایی شدن را به عنوان هدف آفرینش خویش بشناسد، آموزه های قرآنی در مکه مبتنی بر تبیین راس هرم بوده و لذا همه آموزه های آن در چارچوب معرفت شناسی و تبیین و روشنگری آفرینش هستی، انسان و مانند آن هدف اصلی سوره های قرآنی که در مکه نازل شده، تبیین راس هرم بوده و اصلابه حوزه قاعده سازی نپرداخته و یا کمتر پرداخته است.در سوره های مدنی، بیش ترین توجه به قاعده سازی هرم است. از این رو شریعت در آن اصالت می یابد و فقه و حقوق بیش ترین مباحث آیات را تشکیل می دهد. البته از آن جایی که همه این هرم می بایست راس را مورد توجه قرار دهد، هر بخشی از شریعت که ارایه می شود ناظر به راس، اندازه گیری شده و راس به عنوان هدف در آن تبیین می شود تا کسی که سرگرم قاعده سازی است چشم انداز اصلی و راس را فراموش نکند و همه چیز قاعده را براساس آن سامان دهی و اندازه گیری نماید.از این رو در همه آیاتی که مرتبط با شریعت است، فلسفه آن بیان می شود تا دانسته شود که این شریعت چه نسبتی با راس دارد و تا چه اندازه دست یابی به راس هرم را آسان می کند.
آن چه در آیات مکی به عنوان اساس و اصول تبیین و فکر آن ارایه شده، در جامعه مدنی پی ریزی و ساخته می شود. بنابراین، در آیات مکی همواره بر معرفت تکیه می شود و فکرهای بلند تبیین و روشن می گردد تا هدف، جلوه خوب و کاملی بیابد و در آیات مدنی شریعت با همان توجه به راس هرم تبیین می شود و در مقام عمل پی ریزی می گردد.

تناسب فکر و عمل
در آموزه های قرآنی چون هرم خاصی به عنوان سبک زندگی ارایه می شود تا بشر براساس آن خود را متاله سازد، یک دستگاه کامل ارایه شده است.دراین دستگاه که از آن به دین یاد می شود، انسان به عنوان محور قرار می گیرد تا خدائی (متاله) شود و در مقام خلافت الهی قرار گیرد. برای رسیدن به این مقصد و مقصود آفرینش می بایست از مقام عبودیت به ربوبیت برسد و این عبودیت نیازمند انسان عاقل متفکری است که هدف را به طور کامل بداند و راه را بشناسد و از همه ابزارها بهره گیرد.از آن جایی که دنیا دارای دو ظرفیت متضاد برای انسان است، لازم است تا حق از باطل باز شناخته شود. این حق نیز دارای مراتب و سطوح گوناگونی است که از حق به معنای خدا آغاز می شود و تا حقوق طبیعی و حقوق عقلایی و اخلاقی ادامه می یابد. آگاه سازی نسبت به حق، کاری است که معرفت شناسی انجام می دهد.
شناخت جنبه های ظاهری حق و باطل، در اشکالی چون ایمان و کفر، استکبار و استضعاف و مانند آن بروز و ظهور اجتماعی می یابد.
آموزه های اسلامی به گونه ای است که هم فکر انسان را روشن می سازد و هم عمل آدمی را به گونه ای سامان می دهد که آن حق شناخته شود؛ چرا که اسلام براین باور است که ارتباط تنگاتنگی میان فکر و عمل است و تناسب دراین دو می تواند انسان را به هدف و راس هرم برساند.
ازنظر اسلام، ذکرالهی موجب افزایش ثروت وتوانمندی آدمی است؛ چرا که ذکرالهی به معنای شناخت یابی وبه یاد آوردن اسمای الهی است که شخص می بایست خود را بدان متخلق کرده و مظهر آن شود. هراسمی از اسمای الهی موجب می شود تا انسان در زندگی جهت خویش را فراموش نکند.
این که خداوند نماز را ذکرالله می داند، از آن روست که اسمای الهی را به یاد آدمی می آورد و او را برای همانند شدن برمی انگیزاند. نماز به عنوان یکی از مصادیق ذکرالله موجب می شودتا انسان درمقام عمل ومعاملات و زندگی اجتماعی از فحشاء ومنکر باز داشته شود. شخصی که نماز می خواند به یاد می آورد که خداوند مالک، رب، محاسب ومعاقب است و این زندگی درمسیر هدفی چون آخرت ومعاد درحرکت است. چنین شخصی درمقام عمل کار خویش را محاسبه می کند و از هرچیزی که خلاف عدالت و اخلاق و هنجارهای اجتماعی و عقلانی وعقلایی است پرهیز می کند. این گونه است که عبادت وی درزندگی اجتماعی و عمل خودنمایی می کند و او را از زشتی بازمی دارد و جلب رحمت الهی می شود و زندگی اش دراثر تقوای الهی بهبود می یابد.

لزوم توجه به هرم طبیعی و وارونه درمقام علم و عمل
درمقام علم برماست که ازهرم وارونه استفاده کنیم واگر می خواهیم بیاموزیم، به جای احکام و شریعت نخست به سراغ اصول دین ومعرفت برویم ومتمرکز در آیات مکی شویم واگر می خواهیم به کسی نیز چیزی بیاموزیم به جای شریعت می بایست به سراغ معرفت برویم.جوانان ما وهمه مردم جهان اکنون تشنه معرفت اسلامی هستند و باید این آموزه ها، تبلیغ و آموزش داده شود. بنابراین آموزش هایی که بعضاً درحوزه های علمیه رایج است خلاف این سنت خداوندی و پیامبر(ص) است؛ زیرا سال ها وقت طلبه خارجی به احکام بله زیر ساخت فهم شریعت چون ادبیات عرب، اصول فقه و فقه استدلال گرفته می شود، درحالی که او و نیز مخاطب خارج از کشورش، تشنه معرفت های اسلامی هستند.
دانشجویان ایرانی و بلکه جامعه ایرانی نیز اکنون تشنه این معارف است و هنوز این معارف را نیاموخته وی را سرگرم احکام وشریعت می کنیم و این گونه است که نمی توانیم مانند بهشتی و یا مطهری باشیم. در مقام عمل وجامعه سازی باید پس ازتثبیت معارف و ایجاد انگیزه و ارایه چشم انداز بلند متاله شدن و خدایی گشتن فرد و جامعه، شریعت را با تمام زیرساخت های آن تبیین و ارایه کرد و چون پیامبر (ص) مدنی وار در مدینه به ساخت جامعه اسلامی همت گماشت.
به نظر می رسد که درجهان آموزش و نیز تبلیغ به بیراهه می رویم و آن چه اکنون بدان نیاز داریم هرم وارونه است که بر راس و معارف ومعرفت تاکید دارد؛ زیرا کسی که شناختی نسبت به هدف ندارد؛ هیچ انگیزه ای برای ساخت وعمل یعنی همان شریعت نخواهد داشت.

سبک هرم و ارونه و سایر سبک‌های خبرنویسی
شیوه‌های نوشتن خبر درمطبوعات را سبک‌های خبرنویسی می‌گویند. به عبارت دیگر وقتی یک خبرنگار خبر خود را انتخاب کرد باید با مناسب‌ترین شیوه آن را تنظیم نماید موضوع اساسی در تنظیم خبر و استفاده از سبک‌های خبرنویسی این است که یک خبرنگار باید بداند خبر را برای خوانده شدن ـ و نه فقط برای چاپ شدن ـ می‌نویسد. درحقیقت شما باید طوری خبر خود را تنظیم و طوری از مناسب‌ترین سبک خبرنویسی استفاده کنید که خواننده روزنامه بدون اینکه متوجه شود مجبور به خواندن خبر گردد.با این مقدمه به سراغ سبک‌های خبرنویسی می‌رویم که مرسوم‌ترین این سبک‌ها عبارتند از:

سبک‌های هرم وارونه
در این سبک نگارش خبر، قاعده هرم حاوی جذاب‌ترین و در بسیاری از مواقع حاوی مهم‌ترین بخش خبر است و کم‌ارزش‌ترین مطلب که حاوی بی‌اهمیت‌ترین بخش‌های ماجراست در نوک هرم قرار می‌گیرد.در واقع در سبک هرم وارونه مطالب با توجه به میزان اهمیت آنها از بالا به پایین تنظیم می‌شوند.
داستانی در مورد چگونگی پیدایش این سبک در روزنامه‌نگاری وجود دارد. بر اساس این قصه پس از کشف تلگراف، روزنامه‌نگاران و به ویژه روزنامه‌نگاران آمریکایی هنگام بروز جنگ داخلی آمریکا به هنگام مخابره خبر از ترس قطع ارتباط تلگرافی ابتدا اصل مطلب را مخابره می‌کردند و سپس اگر ارتباط قطع نمی‌شد، سایر جزییات خبر را مخابره می‌کردند. برای راحتی استفاده از این سبک بهتر است شما تصور کنید همواره جنگ است و شما مجبورید ابتدا اصل خبر را بگویید.

مزایای سبک هرم وارونه
الف ـ مزایای سبک هرم وارونه برای خوانندگان

1ـ این سبک به شیوه طبیعی نقل قول وقایع توسط مردم نزدیک است و لذا مردم و خوانندگان با آن ارتباط بهتری پیدا می‌کنند.
2ـ تکلیف خواننده با خبر در همان پاراگراف‌های اول مشخص می‌شود و او می‌تواند اگر تمایل به دانستن خبر نداشت وقت خود را صرف خواندن بقیه مطلب نکند.

ب ـ مزایای سبک هرم وارونه برای خبرنگار
1ـ چون اصل مطلب در لید می‌آید کار تیتر زدن هم برای خبرنگار آسان می‌شود.
2ـ اگر به دلیل تراکم صفحه قرار باشد بخشی از مطلب حذف شود به راحتی می‌توان بخش‌های انتهایی را که از اهمیت کمتری برخوردارند حذف کرد.

معایب سبک هرم وارونه
1ـ خبرنگار از دید و نظر خود مهم‌ترین بخش خبر را انتخاب می‌کند و لذا او بر روی تنظیم خبر، اعمال نظر می‌کند.
2ـ خواننده چون لید را خوانده از خواندن مابقی مطالب منصرف می‌شود.
3ـ آنچه در لید آمده یک بار دیگر در متن خبر تکرار می‌شود.

لید
به اولین عبارات خبر یا همان پاراگراف اول خبر ـ مخصوصاً در سبک هرم وارونه ـ که خواننده را هدف قرار داده و او را غافلگیر می‌کند «لید» می‌گویند. لید در واقع خلاصه مهم‌ترین مطلب خبر است که در یک یادو جمله خواننده را در جریان اصلی‌ترین بخش خبر می‌گذارد و او را به خواندن بقیه خبر ترغیب می‌کند.لید بر حسب اینکه کدام یک از عناصر خبری را در خود جا داده باشد نام آن عنصر را به خود می‌گیرد.
انواع لید
لید «که»: نام فرد یا نهاد عامل رویداد در آن می‌آید.
ـ لید «چه»: موضوع رویداد در آن مطرح می‌شود.
ـ لید «کجا»: مکان رویداد مطرح است.
ـ لید«چه وقت»: حاوی زمان رویداد است.
ـ لید «چگونه»: توصیفی است و نحوه وقوع خبر را توصیف می‌کند.
علاوه بر این چند نمونه لید دیگر هم در خبرنویسی رایج شده‌اند که به طور مختصر به آنها اشاره خواهیم کرد.

1ـ لیدهای استنباطی: در این لیدها غالباً استنباط روزنامه‌نگار از یک رویداد، عنصر اصلی را تشکیل می‌دهد و شامل لیدهای تک موضوعی و تلفیق می باشد.
لید تک موضوعی به سه صورت مستقیم، عمقی و تشریحی ارایه می‌شود که با مثال به آنها اشاره می‌کنیم.
ـ لید تک موضوعی مستقیم: مثل «رهبر معظم انقلاب از دولت‌های اسلامی انتقاد کرد».
ـ لید تک موضوعی عمقی: مثل «کنگره آمریکا امروز لایحه مقابله با خشونت را که به موجب آن پلیس فدرال در کلیه نقاط دنیا مستقر و به دستگیری مجرمان می‌پردازد ـ با حداقل آرای لازم ـ تصویب کرد
ـ لید تک موضوعی تشریحی: مثل «بن‌لادن فرمانده القاعده در حالی که دست راستش تکان نمی‌خورد و از دو ماه قبل لاغرتر به نظر می‌آمد در مصاحبه‌ای با شبکه تلویزیونی الجزیره با همان صراحت لهجه همیشگی بر ادامه مبارزه با آمریکا تأکید کرد».

2ـ لید پرسشی: مثل «مردم اصفهان می‌پرسند بالاخره متروی اصفهان کی راه‌اندازی می‌شود؟».

3ـ لید دارای پس‌زمینه: مثل «ده سال قبل بود که عراق روستای حلبچه را بمباران شیمیایی کرد و حالا پزشکان خبر از شهادت زنجیره‌ای مجروحان شیمیایی در ایران می‌دهند».
4ـ لید مبتنی بر نقل قول: مثل «واشنگتن بر خلاف مصالح مرم مظلوم افغانستان کماکان به حضور نظامی خود در این کشور ادامه می‌دهد. وزیر امور خارجه ایران در یک کنفرانس خبری ضمن اعلام این خبر گفت: …».
5ـ لید متعارض: مثل «رییس‌جمهور آمریکا از مبارزه با تروریسم حرف می‌زند اما دستور حملات تروریستی به اقصی نقاط دنیا را صادی می‌کند».

سبک تاریخی
در این روش تنظیم خبر بر خلاف سبک هرم وارونه مطالب با توجه به ارزش آنان نوشته نمی‌شوند بلکه به همان صورتی که به لحاظ زمانی تحقق یافته‌اند در قالب خبر ارایه می‌شوند.
در این سبک روزنامه‌نگار به داوری نمی‌پردازد و کاری ندارد که کدام بخش ماجرا مهم‌تر است تا آن را در پاراگراف اول (لید) خبر ارایه کند. از این سبک بیشتر برای تهیه گزارش‌ها، مقالات تحقیقی و نوشتن صورت جلسات رسمی استفاده می‌شود.
معایب سبک تاریخی خواننده باید وقت زیادی را صرف خواندن خبر نماید تا مهم‌ترین مطلب را به دست آورید.
ـ به دلیل طولانی بودن و عدم ترغیب خواننده به خواندن، ادامه مطلب او را خسته می‌کند.
ـ صفحه‌آرایی این گونه خبرها مشکل است.

سبک تاریخی به همراه لید
همانطور که از نام این سبک برمی‌آید این شیوه تلفیقی از دو سبک هرم وارونه و سبک تاریخی است و برای پوشش اخبار شهری و حادثه‌ای مورد استفاده قرار می‌گیرد. برای تنظیم خبر به این روش ابتدا چکیده مهم‌ترین مطالب با کمک سبک هرم وارونه در لید خبر نوشته می‌شود و سپس به کمک سبک تاریخی ماجرا به همان صورت اتفاق افتاده است شرح داده می‌شود.
سبک تاریخی به همراه لید در بسیاری از مواقع به داستان شبیه می‌شود. روزنامه‌نگار حرفه‌ای در این سبک باید از هر تکنیک هنری برگرفته از نقاشی، سینما، داستان‌نویسی و … برای افزودن به کشش دراماتیک بهره گیرد.

سبک پایان شگفت‌انگیز
این سبک یکی از جذاب‌ترین شیوه‌های تنظیم خبر است. چرا که قفل ماجرا در پایان خبر باز می‌شود و خواننده را شگفت‌زده می‌کند. از سبک پایان شگفت‌انگیز بیشتر در رویدادهایی که خود دارای چاشنی شگفتی و استثناء هستند استفاده می‌شود. به مثال زیر دقت کنید:
«پلیس تهران، سارق فروشگاه شهروند را بازداشت نکرد».
نادر که به عنوان جوان‌ترین سارق شهر معروف شده، هنگامی که همراه پدر و مادر خود برای خرید به فروشگاه شهروند رفته بود از فروشگاه خارج نشد. دو ساعت بعد وقتی پلیس و نگهبانان فروشگاه پس از به صدا در آمدن آژیر خطر خود را به محوطه داخلی فروشگاه رساندند نادر را که هراسان به هر طرف می‌دوید یافتند.
پلیس تنها به یک دلیل این سارق جوان را بازداشت نکرد. او سه ساله بود و از فرط خستگی در فروشگاه به خواب رفته بود».

» تصاویر ساختمان جدید در فاطمی :: ۱۳٩۳/۳/٢۶
» استاد نبیان در ساختمان جدید :: ۱۳٩۳/۳/٢۶
» آخرین عکس بهار با استاد بهبودی :: ۱۳٩۳/۳/٢۶
» آخرین عکس با استاد میرشاهی :: ۱۳٩۳/۳/٢۶
» عصاره آموزه‌های دمینگ :: ۱۳٩۳/۳/٢۵
» آشنایی با افکار دمینگ ... :: ۱۳٩۳/۳/٢۵
» آدرس ساختمان فاطمی :: ۱۳٩۳/۳/٢۵
» هرم سلسله مراتب نیازهای مازلو :: ۱۳٩۳/۳/٢۱
»

/ 0 نظر / 52 بازدید